Brandveiligheid
Uw verantwoordelijkheid, onze zorg
Bedrijfsbranden in Nederland: oorzaken en effectieve brandpreventie
Elk jaar vinden er in Nederland vele bedrijfsbranden plaats (bron: stichtingsalvage.nl). Deze branden veroorzaken aanzienlijke schade en leiden niet zelden tot stillegging van bedrijfsprocessen of zelfs faillissement. Naast financiële gevolgen vormen bedrijfsbranden ook een groot risico voor de veiligheid van medewerkers, bezoekers en omwonenden. Tot slot kan het niet voldoen aan criteria die vanuit de wetgever (e.g. de Wet veiligheidsregio’s, de Woningwet en de Wet milieubeheer) zijn opgelegd resulteren in boetes. Investeren in goede brandveiligheid en brandbestrijding is daarom essentieel..
Maar wat zijn de belangrijkste oorzaken van bedrijfsbranden? En vooral: wat kunt u doen om brand te voorkomen?
De belangrijkste oorzaken van bedrijfsbranden
Op basis van onderzoeken en cijfers van onder andere de brandweer zijn de volgende vijf oorzaken het meest bepalend bij bedrijfsbranden:
Menselijk handelen
Menselijk handelen is één van de grootste risicofactoren bij brandveiligheid. Denk aan verkeerd gebruik van machines, onzorgvuldig omgaan met brandbare stoffen of sigaretten die niet goed worden gedoofd. De mens blijkt vaak de zwakste schakel. Goede instructies, voorlichting en duidelijke procedures kunnen veel incidenten voorkomen.
Brandstichting
Brandstichting speelt een grote rol bij bedrijfsbranden. Meer dan 60% van de buitenbranden ontstaat door opzettelijke brandstichting. Dit kan het werk zijn van vandalen, pyromanen, inbrekers die sporen willen wissen of ontevreden (ex-)medewerkers en klanten.
Defecte of verouderde elektrische installaties
Elektrobranden komen veel voor in bedrijven. Oorzaken zijn onder andere kortsluiting in oude meterkasten, beschadigde bedrading, oververhitte machines of opladers en apparatuur die onnodig aan blijft staan.
Brand in een naburig pand
Een brand in een naastgelegen gebouw kan zich snel uitbreiden naar andere bedrijfspanden, met grote gevolgschade.
Blikseminslag
In Nederland slaat de bliksem jaarlijks ongeveer 250.000 keer in. Dit kan brand veroorzaken in zowel woningen als bedrijfspanden, vooral wanneer er geen adequate bliksembeveiliging aanwezig is.
Andere veelvoorkomende oorzaken van bedrijfsbranden zijn onder meer:
- illegale hennepteelt
- montagefouten (bijvoorbeeld bij zonnepanelen)
- broeibranden
- brandgevaarlijke werkzaamheden (bijvoorbeeld dakdekken)
Wat kunt u doen om brand te voorkomen?
Effectieve brandpreventie verkleint de kans op brand aanzienlijk en beperkt schade wanneer er toch iets misgaat. Enkele essentiële maatregelen:
Zorg voor goede blusmiddelen
Een sprinklerinstallatie is de meest effectieve manier om brand te bestrijden. Is dit niet mogelijk? Zorg dan voor voldoende draagbare en verrijdbare blustoestellen op vaste, goed bereikbare plaatsen. Het is daarbij belangrijk dat niet alleen BHV’ers, maar alle medewerkers moeten weten waar de blusmiddelen hangen en hoe ze werken.
Let op: draagbare en verrijdbare blustoestellen moeten minimaal één keer per jaar worden gekeurd door een erkend bedrijf. Controleer zelf ook regelmatig of ze nog correct geplaatst zijn en of instructies goed leesbaar zijn.
Laat elektrische installaties periodiek keuren
Bedrijven zijn wettelijk verplicht om hun elektrische installaties en arbeidsmiddelen periodiek te laten inspecteren. Regelmatige keuringen verkleinen de kans op elektrobranden aanzienlijk.
Houd de werkvloer schoon en opgeruimd
Stoffen zoals zaagsel, stof en afval kunnen een beginnende brand versnellen. Een opgeruimde en schone werkomgeving vertraagt brandontwikkeling en vergroot de veiligheid.
Neem maatregelen tegen inbraak
Inbrekers veroorzaken regelmatig brand om sporen uit te wissen. Een goed alarmsysteem, adequate verlichting en preventieve beveiligingsmaatregelen verkleinen het risico op diefstal én brandstichting.
Zorg voor goede brandmelders en brandmeldinstallaties
Moderne brandmelders worden steeds slimmer en kunnen worden gekoppeld aan het Internet of Things (IoT). Een goed werkende brandmelder of brandmeldinstallatie zorgt ervoor dat een brand snel wordt ontdekt, zodat direct actie kan worden ondernomen.
Conclusie: brandveiligheid is investeren in continuïteit
Goede brandveiligheid en brandpreventie beschermen niet alleen mensen en gebouwen, maar ook de continuïteit van uw organisatie. Door risico’s te herkennen en preventieve maatregelen te nemen, verkleint u de kans op bedrijfsbranden en de impact ervan aanzienlijk.
In de praktijk ziet de zorg voor brandveiligheid er vaak als volgt uit:
- Uitvoeren van een brandrisico-inventarisatie gericht op objecten/machines, processen en taken.
- Beleidsconcretisering door een plan van aanpak inclusief beheersmaatregelen (aan de hand van scenario’s).
- Implementatie van beheersmaatregelen, inclusief documentatie (bijvoorbeeld reddingsplannen), materiaal en functies.
- Oefenen, testen en evalueren.
Binnen deze vier stappen moet er aandacht zijn voor:
- Preventie
- Preparatie
- Repressie
Hierbij moet u ook rekening houden met wettelijke verplichtingen op het gebied van bedrijfshulpverlening (BHV) en de ontruiming van gebouwen en vloeren.
De rol van DISC Safety
Brandveiligheid heeft een structurele en professionele aanpak nodig en daarvoor kunt u rekenen op de professionals van DISC Safety. Wij hebben de expertise en capaciteit in huis om alle brandrisico’s binnen uw organisatie in kaart te brengen en uitvoering te geven aan de noodzakelijke beheersmaatregelen. Daarnaast kunnen we alle gewenste brandveiligheidsfuncties leveren.
Onze professionals staan tot uw beschikking in de volgende preventieve en repressieve functies:
Bevelvoerder is een taakfunctie uit de hiërarchische lijn van brandweerfuncties. Een bevelvoerder, in een brandweerorganisatie, geeft leiding aan de manschappen binnen een basisbrandweereenheid. De bevelvoerder is de leidinggevende bij een eventueel incident en dus verantwoordelijk voor de juiste inzet van de aan hem of haar toegewezen manschappen en materialen. Hij of zij is altijd als eerste ter plaatse en maakt dan een plan van aanpak naar aanleiding van een verkenning. Ook verzorgt de bevelvoerder de coördinatie tussen de verschillende betrokken partijen en de communicatie met de meldkamer.
Chauffeur/voertuigbediener is een taakfunctie uit de hiërarchische lijn van brandweerfuncties. Hij of zij is in het bezit van de juiste rijvaardigheidsbewijzen om als chauffeur te mogen opereren op alle brandweervoertuigen. Tevens heeft hij of zij alle bevoegdheden en verantwoordelijkheden in relatie tot het gereedmaken en het bedienen van deze specialistische voertuigen. Deze functietaken hebben betrekking op operationele uitvoering/ ondersteuning ten behoeve van basisbrandbestrijding en hulpverlening, maar ook op technische hulpverlening, incidentbestrijding, gevaarlijke stoffen en waterongevallen.
Manschap is een taakfunctie uit de hiërarchische lijn van brandweerfuncties. Een manschap, in een brandweerorganisatie, is een lid van een basisbrandweereenheid. Onder aansturing van een bevelvoerder draagt hij of zij zorg voor de informatieverzameling (verkenning) met betrekking tot het incident, ten behoeve van de inzet. Aansluitend is de manschap tijdens de inzet actief met het bestrijden van het incident en het redden van mens en/of dier. Tenslotte levert hij of zij een bijdrage aan de juiste afhandeling van het incident en de evaluatie van de inzet.
De dienstverlening met betrekking tot het inhuren van een reddingsteam behelst vier servicedelen, te weten: een “locatieschouw”, op basis hiervan een reddingsplan opstellen, inzet van reddingsmiddelen en inzet van brandweerpersoneel.
Het doel van een reddingsteam is mensen bij een noodsituatie zo snel, efficiënt en zorgzaam mogelijk te redden/ bevrijden uit een moeilijk toegankelijke ruimte, plaats of positie. In de industrie worden dit “besloten ruimten” genoemd. Veelal zijn dit opslagtanks, industriële keldercomplexen, riolen, etc. Een reddingsteam bestaat uit één teamleider en drie teamleden (één veiligheidswacht/ materiaaloperator en twee personen voor actieve redding).
Op basis van het bouwbesluit kan het verplicht zijn om een inspectie uit te voeren met betrekking tot brandveiligheid van een object. Ook kunnen er binnen organisaties nog andere beleidsmatige brandveiligheidsvraagstukken spelen. In deze gevallen is het verstandig om “een specialist” te raadplegen.
Een brandveiligheidsconsultant heeft naast actuele kennis van alle wet- en regelgeving ook kennis en ervaring in relatie tot “best practices” en de nieuwste technische ontwikkelingen. Deze vaardigheden worden ingezet in nauwe samenwerking met de opdrachtgever. Hij of zij is dus jouw sparringpartner in het complete traject, tijdens het ontwerp, de bouw, objectgebruik… of eventueel het toezicht/ de controle hierop.
De industriële brandwacht wordt ook wel “preventieve brandwacht” genoemd. Deze functie is geen onderdeel van een basisbrandweereenheid maar is gericht op brandpreventie, met name in de industriële sector. Hij of zij heeft kennis van de chemische stoffen, de processen en de veiligheidscultuur van bedrijven binnen deze sector.
De brandwacht heeft veel praktijkervaring met betrekking tot brandpreventie en veiligheidstoezicht. Dit behelst algemene veiligheidsinspecties, brandpreventief toezicht, uitvoeren van gasmetingen, controleren van blusmiddelen, BHV-aspecten, etc. Natuurlijk is hij of zij ook ervaren in het hanteren van kleine blusmiddelen om een beginnende brand te beheersen.